CPI là gì? Ý nghĩa và cách tính chỉ số giá tiêu dùng CPI

Đã kiểm duyệt nội dung

Để đánh giá và phân tích tình hình tăng trưởng kinh tế, các nhà kinh tế thường sử dụng nhiều chỉ số khác nhau, trong đó CPI được xem là một trong những chỉ tiêu quan trọng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về CPI và giải đáp câu hỏi “CPI là gì?” một cách nhanh chóng và chính xác nhất.

CPI là gì?

CPI là viết tắt của “Chỉ số giá tiêu dùng” – một phương tiện đo lường sự thay đổi về giá của một giỏ hàng hóa hoặc dịch vụ nhất định theo thời gian mà người tiêu dùng sẽ trả. Nó được sử dụng để đo lường mức độ lạm phát trong kinh tế.

CPI phản ánh mức độ thay đổi tương đối của giá hàng tiêu dùng theo từng thời kỳ và được tính bằng đơn vị phần trăm (%) với các lĩnh vực được đo bao gồm: thực phẩm và đồ uống, bất động sản, dịch vụ y tế, thời trang, phương tiện vận chuyển, giáo dục và truyền thông, giải trí,… Từ đó, CPI giúp cung cấp thông tin quan trọng về tình hình lạm phát và giúp người tiêu dùng và doanh nghiệp hiểu rõ hơn về sự biến động của giá cả trong thị trường.

ảnh

CPI mang ý nghĩa gì?

Chỉ số giá tiêu dùng CPI có ý nghĩa quan trọng như sau:

  • Là một trong các chỉ số kinh tế quan trọng để đo lường mức độ lạm phát và phản ánh hiệu quả của chính sách kinh tế và tiền tệ trong một quốc gia.
  • Cảnh báo sự biến động của giá bán lẻ các hàng hóa và dịch vụ, từ đó theo dõi sự thay đổi của chi phí sinh hoạt theo thời gian.
  • Là yếu tố cơ bản để đưa ra các chính sách điều chỉnh và kiểm soát phù hợp liên quan đến kinh tế.
  • Đánh giá sức mua của đồng tiền trong một quốc gia, nếu mức giá tăng thì sức mua của đồng tiền giảm, tức đồng tiền đang mất giá.
Xem thêm:  Thẻ tín dụng có chuyển khoản được không? [Giải đáp]

ảnh

Công thức tính chỉ số tiêu dùng CPI

Để tính toán chỉ số giá tiêu dùng CPI, ta cần thực hiện theo 4 bước như sau:

Bước 1: Xác định giỏ hàng hóa mẫu bằng cách sử dụng các báo cáo điều tra để xác định số lượng và các loại hàng hoá và dịch vụ mà một người tiêu dùng điển hình thường mua.

Bước 2: Thực hiện việc thu thập dữ liệu giá cả của các mặt hàng trong giỏ hàng hoá tại mỗi thời điểm.

Bước 3: Tính tổng chi phí của giỏ hàng hóa bằng cách nhân số lượng của mỗi mặt hàng với giá cả tương ứng, rồi cộng tất cả các chi phí này lại với nhau.

Bước 4: Chọn một thời kỳ cơ sở làm thời kỳ so sánh và tính toán chỉ số giá tiêu dùng bằng công thức sau:

CPI = (Tổng chi phí của giỏ hàng hoá tại thời điểm đang xét / Tổng chi phí của giỏ hàng hoá tại thời kỳ cơ sở) x 100.

Với các bước này, ta có thể tính toán chỉ số giá tiêu dùng để đo lường mức độ thay đổi của giá cả hàng hoá và dịch vụ theo thời gian.

Ví dụ minh họa về CPI

Một giỏ hàng gồm hai sản phẩm được cố định bao gồm 10 trái cam và 5 trái táo. Trước đó, trong năm 2021, giá cam là 3.000 đồng mỗi trái với chỉ tiêu là 30.000 đồng và giá táo là 7.000 đồng mỗi trái với chỉ tiêu là 35.000 đồng. So với năm 2022, giá cam tăng lên 5.000 đồng mỗi trái với chỉ tiêu là 50.000 đồng và giá táo tăng lên 8.000 đồng mỗi trái với chỉ tiêu là 40.000 đồng.

Khi đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2021 được tính bằng cách chia tổng số tiền đã chi tiêu trong giỏ hàng của năm 2021 cho tổng số tiền đã chi tiêu trong giỏ hàng của năm 2021, sau đó nhân với 100. CPI năm 2021 bằng 100.000.

Xem thêm:  Tiền tệ là gì? Bản chất và chất năng của tiền tệ trong cuộc sống

Chỉ số giá tiêu dùng năm 2022 được tính bằng cách chia tổng số tiền đã chi tiêu trong giỏ hàng của năm 2022 cho tổng số tiền đã chi tiêu trong giỏ hàng của năm 2021, sau đó nhân với 100. CPI năm 2022 bằng 138.461.

ảnh

Những vấn đề cần đặt ra khi tính chỉ số CPI

Khi thực hiện tính chỉ số giá tiêu dùng CPI, cần lưu ý một số vấn đề liên quan để đưa ra đánh giá chính xác.

Đầu tiên, chỉ số CPI có khả năng phản ánh cao hơn so với thực tế. Điều này xảy ra khi hàng hóa trong giỏ hàng cố định tăng giá, người tiêu dùng sẽ thay đổi sang sản phẩm khác với mức giá thấp hơn dẫn đến chỉ số CPI sẽ phản ánh cao hơn so với thực tế.

Thứ hai, chỉ số CPI không phản ánh được sự xuất hiện của các mặt hàng mới. Thực tế trên thị trường thường xuyên cho ra mắt các sản phẩm mới nhưng khi tính chỉ số giá tiêu dùng thì buộc phải cố định giả hàng hóa nên không thể phản ánh kịp thời sự xuất hiện của những mặt hàng mới với lượng mua cao.

Thứ ba, chỉ số CPI không phản ánh được sự thay đổi chất lượng hàng hóa. Nếu sản phẩm trong giỏ cố định tăng giá và chất lượng hàng cũng tăng theo thì không được xét vào sản phẩm tăng. Do đó, khi tính CPI thì sẽ thường phóng đại mức giá và không phản ánh đúng sự thay đổi của chất lượng.

ảnbh

CPI tác động đến nền kinh tế như thế nào?

Việc tính toán và đánh giá chỉ số CPI không phải là điều hiển nhiên đối với các nhà kinh tế, vì chỉ số này có tác động đến nền kinh tế một cách cụ thể như sau:

Khi chỉ số CPI giảm, có nghĩa là giá cả của các mặt hàng giảm, làm giảm số tiền người tiêu dùng cần chi tiêu. Điều này có lợi cho người có thu nhập thấp, vì cuộc sống của họ sẽ ổn định và mức sống sẽ được nâng cao. Tuy nhiên, giả thiết này chỉ đúng trong trường hợp thu nhập của người tiêu dùng không đổi.

Xem thêm:  Top 3+ loại nhẫn cưới vàng 18k dưới 3 triệu hiện nay

Nhưng điều này cũng có nghĩa là các doanh nghiệp sẽ phải giảm lượng cung cho thị trường, làm giảm hoạt động kinh doanh và gây ra tình trạng thất nghiệp.

Khi chỉ số CPI tăng, giá cả của các loại mặt hàng đều tăng, làm cho cuộc sống của người dân trở nên khó khăn và vất vả hơn do chi phí tiêu dùng tăng cao.

 

ảnh

Một số hạn chế của CPI

Bên cạnh những ưu điểm của CPI thì chỉ số này vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định cụ thể như sau:

  • CPI không thể đại diện và phản ánh chi tiết hết cho tất cả các nhóm nhân cư, ví dụ như chỉ số giá tiêu dùng chung của cả nước không thể phản ánh chi tiết về chỉ số giá tiêu dùng của các thành phố lớn so với các huyện ở miền núi.
  • CPI chỉ đo lường được các khía cạnh ảnh hưởng đến mức sống của dân cư, còn các yếu tố về môi trường và xã hội thì không nằm trong phạm vi xác định của chỉ số CPI.
  • Chỉ số CPI chỉ thể hiện được sự thay đổi về giá cả của hàng hóa chứ không phản ánh được sự thay đổi về chất lượng của hàng hóa.
  • Chỉ số CPI không thể hiện được sự ảnh hưởng của việc xuất hiện của các loại hàng hóa mới trên thị trường.

ảnh

Trên đây là toàn bộ thông tin chi tiết và đầy đủ về chỉ số giá tiêu dùng CPI mà chúng tôi muốn chia sẻ để giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm này. Hy vọng rằng thông tin này sẽ giúp bạn trả lời được câu hỏi “CPI là gì?” một cách chính xác và tính toán chỉ tiêu này một cách chính xác.

Thông tin được biên tập bởi: phanviennganhangphuyen.edu.vn

Đánh giá bài viết

Chuyên Gia Devid Nguyễn

Fouder & CEO website Phanviennganhangphuyen.edu.vn - Website cung cấp thông tin về tài chính, ngân hàng, vay vốn đáng tin cậy và hữu ích cho nhiều người. David Nguyễn là một Chuyên viên Ngân hàng tại ngân hàng Bank Of America lớn nhất Hoa Kỳ và có hơn 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính ở công ty Berkshire Hathaway , vay vốn và quản lý thẻ tín dụng.

Bài viết liên quan

Back to top button